Murat, Arslan

Prof. Dr. Murat ARSLAN

Akdeniz Üniversitesi
Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü
Akdeniz Eskiçağ Araştırmaları Anabilim Dalı
07058 Kampüs / Antalya

(+90) 242 310 4400 (4151 – 4153)
marslan*akdeniz.edu.tr

Kişisel Bilgiler

Doğum Yeri: Kartal/İstanbul
Doğum Tarihi: Eylül 1970
Yabancı Dil: İngilizce, Latince, Eski Yunanca.
Lisans: Bilkent Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü
Yüksek Lisans: Marmara Üniversitesi, Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı
Doktora: Akdeniz Üniversitesi, Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü

Mesleki Deneyim

Prof. Dr.: Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı (2013-…)
Doç. Dr.: Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı (2007-2013)
Doç. Dr.: Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü (2007-2010)
Yrd. Doç. Dr.: Akdeniz Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü (2004-2007)
Öğretim Görevlisi: Akdeniz Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü (2001-2004)

İdari Görevler

Akdeniz Üniversitesi Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü Müdürü (2012-…)
Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Tarih Bölüm Başkanı (2012-2013)
Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Dekan Yardımcılığı, (2010-2012)
Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı Başkanlığı (2010-…)
Akdeniz Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Uzmanlar Kurulu Başkanı (2008-2010)
Akdeniz Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dekan Yardımcılığı (2008-2010)
Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Uzmanlar Kurulu Başkanı (2008-)
Akdeniz Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü Eski Yunan Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Başkanlığı (2006-2006)

Görev Aldığı Projeler

 CEDRUS: Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Dergisi/The Journal of Mediterranean Civilisation Studies, Yayın Kurulu Başkanı/Editor in Chief (2013-)
 Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi / Mediterranean Journal of Humanities (MJH) Yayın Kurulu Başkanı/Editor in Chief (2011-..)
Ksanthos Kazı, Eskiçağ Tarihi seksiyonu başkanı, 2011
Maraş, Samsun, Çorum, Kastamonu Müzelerinde bulunan Latince ve Hellence yazıtlar üzerinde yapılan epigrafik müze çalışması Proje yöneticisi, 2011.
Daskyleion Kazısı epigrafi ve eskiçağ tarihi seksiyonları başkanı, 2010
Maraş, Malatya, Samsun, Çorum, Çankırı, Kastamonu Müzelerinde bulunan Latince ve Hellence yazıtlar üzerinde yapılan epigrafik müze çalışması Proje yöneticisi, 2010.
Maraş, Malatya, Samsun, Çorum, Çankırı, Kastamonu Müzelerinde bulunan Latince ve Hellence yazıtlar üzerinde yapılan epigrafik müze çalışması Proje yöneticisi, 2009.
Maraş Müzesi’nde bulunan Latince ve Hellence yazıtlar üzerinde yapılan epigrafik müze çalışması Proje yöneticisi, 2008.
Trabzon ili ve 17 ilçesinin arkeolojik yüzey araştırması, Proje yöneticisi, 2007.
Likya-Pamfilya Ulaşım Sistemlerinin Epigrafik ve Tarihi Coğrafik Açılardan Araştırılması Projesi’nde, Heyet üyeliği, 2007.
Trabzon ili ve 17 ilçesinin arkeolojik yüzey araştırması, Proje yöneticisi, 2007.
Trabzon ili ve 17 ilçesinin arkeolojik yüzey araştırması, Proje yöneticisi, 2006.
[İcon_font type=”angle-double-right” pull=”left”][/icon_font] Likya-Pamfilya Ulaşım Sistemlerinin Epigrafik ve Tarihi Coğrafik Açılardan Araştırılması Projesi’nde Heyet üyeliğine devam,2006.
Likya-Pamfilya Ulaşım Sistemlerinin Epigrafik ve Tarihi Coğrafik Açılardan Araştırılması Projesi’nde, Heyet üyeliği, 2005.
Akşehir Müzesi’ne 2004 yılından sonra gelen Latince ve Hellence yazıtlar üzerinde yapılan epigrafik müze çalışması Proje yöneticisi, 2005.
Kayseri, Sivas ve Tokat Müzelerinde bulunan Latince ve Hellence yazıtlar üzerinde yapılan epigrafik müze çalışması Proje yöneticisi, 2005.
Kayseri, Sivas ve Tokat Müzelerinde bulunan Latince ve Hellence yazıtlar üzerinde yapılan epigrafik müze çalışması Proje yöneticisi, 2004.
Trabzon Müzesi’nde bulunan Latince ve Hellence yazıtlar üzerinde yapılan epigrafik müze çalışması, Proje yöneticisi, 2003.
Termessos antik kenti ve Doğu Lykia (Antalya) epigrafik yüzey araştırmalarında Heyet üyeliği, 1999.
Gavurkalesi kazı ve yüzey araştırmalarında, Proje yöneticisi yardımcılığına devam, 1998.
Carsten Niebuhr Enstitüsü’nden (Copenhagen/Danimarka) Doç. Dr. Stephen Lumsden başkanlığındaki Gavurkalesi (Haymana, Ankara) yüzey araştırmasında, Proje yöneticisi yardımcısı, 1997.
Marmara Üniversitesi Eskiçağ Tarihi Bölümü ve İstanbul Üniversitesi Yunanca Bölümü’nden Doç. Dr. A. Vedat Çelgin başkanlığında Termessos antik kenti ve Korkuteli (Antalya) epigrafik yüzey araştırmalarında, Heyet üyeliği, 1996.
Bilkent Üniversitesi’nden Doç. Dr. İlknur Özgen başkanlığındaki Hacımusalar Höyük (Elmalı, Antalya) kazısında arkeolog olarak, Heyet üyeliği, 1995.
San Diego, California Üniversitesi’nden Prof. Dr. Guillermo Algaze başkanlığındaki Titriş Höyük (Dereköy, Urfa) kazısında arkeolog olarak, Heyet üyeliği, 1995.
Kinet Höyük kazısında ve Gavurkalesi yüzey araştırmasında arkeolog olarak, Heyet üyeliklerine devam, 1994.
Cambridge (İngiltere) Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ian Hodder başkanlığındaki Çatal Höyük (Çumra, Konya) kazısında arkeolog olarak, Heyet üyeliği, 1993.
Bilkent Üniversitesi’nden Doç. Dr. Stephen Lumsden başkanlığındaki Gavurkalesi (Haymana, Ankara) yüzey araştırmasında arkeolog olarak, Heyet üyeliği, 1993.
Kinet Höyük kazısında arkeolog olarak, Heyet üyeliğine devam 1993.
Bilkent Üniversitesi’nden Doç. Dr. Marie Henriette Gates başkanlığındaki Kinet Höyük (İskenderun, Hatay) kazısında arkeolog olarak, Heyet üyeliği, 1992.

Yürüttüğü Tezler

Yüksek Lisans;
Sevgi Sarıkaya, Ionia ve Karia’da Hellenistik Dönem’de Asylia

Kitaplar

450

İSTANBUL’UN ANTİKÇAĞ TARİHİ: Klasik ve Hellenistik Dönemler

İstanbul 2010 (Odin Yayıncılık) Kitabı İndir
Bu Kitap İstanbul’un Klasik-Hellenistik Dönem tarihi, tarihi coğrafyası ve toplumsal yapısını ele almaktadır. Kitabın amacı antik kaynaklar, epigrafik belgeler, nümismatik buluntular ile son zamanlarda ele geçen arkeolojik kalıntılardan elde edilen veriler ışığında, İstanbul Boğazı’nın her iki yakasında ikamet eden otokton halklarla bölgeye sonradan yerleşen kolonistlerin birbirleri ve dönemin önde gelen idari merkezleriyle kurdukları siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerini analiz etmektir.

MEMNON’UN HERAKLEİA’SI VE YORUMLANMASI

İstanbul 2007 (Odin Yayıncılık).

Bu kitap, Memnon’un (περὶ Ἡρακλεί­ας) Herak­leia Pontike (Karadeniz Ereğlisi) Tarihi adlı eserinin yorum­lanmasıdır. Kitabın amacı, Memnon’un tarih anlayışını ve ta­rihçiliğini örnekler ışığında daha detaylı bir şekilde ince­lemek ve Memnon’un Herakleia Pontike Tarihi adlı eserinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır.

450

532

MEMNON’UN HERAKLEİA PONTİKE TARİHİ = PERI HERAKLEIAS

(Hellence Aslından Çeviri ve Notlar) İstanbul 2007 (Odin Yayıncılık) Kitabı İndir
Herakleia Pontike (Karadeniz Ereğlisi) hakkında bilinenle­rin bir araya getirildiği Memnon’un bu gayretli çalışması, kentin İÖ. 364 yılından İS. 47 yılına ka­darki antikçağ tarihine ilişkin dikkate değer şeyleri gözler önüne sermek için kale­me alınmıştır. Yazar bunu yaparken kentte tiranlık yapmış kişileri, onların işlerini, karakterlerini, diğer kişilerin sürdükleri yaşamları ve ölüm şekillerini kaydetmiş; ayrıca bu olayları onlara ilişkin söy­lene gelen şeylerle ilişkilendirmiştir.

MITHRADATES VI EUPATOR: Roma’nın Büyük Düşmanı

İstanbul 2007 (Odin Yayıncılık) Kitabı İndir
Bu kitap, Pontos Kralı Mithradates VI Eupator Dionysos’un biyografisidir. Şimdiye kadara ihmal edilen Mithradates VI Eupator Dionysos’un Küçük Asya üzerinde Roma’ya karşı uyguladığı politikayı ve sonuçlarını Anadolulu bakış açısıyla yeniden değerlendirmektir. Bunu yaparken, krala ve İÖ. I. yüzyıl Küçük Asya tarihine ilişkin antik kaynaklar, epigrafik belgeler, nümismatik buluntular i le arkeolojik kalıntılar ele alınmış; son zamanlarda ele geçen yeni veriler, modern literatür eşliğinde tekrar dikkatle incelenerek çok yönlü bir sentezle analiz edilmeye çalışılmıştır. Böylelikle Roma’nın İ.Ö. I. yüzyılda Anadolu’daki yayılımcı politikasına karşı Küçük Asya’da yaşayan halkların kurtarıcısı sıfatıyla adeta ikinci bir İskender gibi ortaya atılarak, Romalılara karşı koyan Mithradates VI Eupator’un yaklaşık 40 yıl süren savaşının nedenleri ve sonuçlarının daha iyi anlaşılması amaçlanmaktadır.

471

471

ARRIANI PERIPLUS PONTI EUXINI: Arrianus’un Karadeniz Seyahati

(Hellence Aslından Çeviren ve Yorumlayan) İstanbul 2005 (Odin Yayıncılık) Kitabı İndir
Bu eser İzmitli hemşehrimiz Flavius Arrianus’un İS.131-137 yılları arasında yürüttüğü Cappadocia Eyaleti valiliği görevine başlamadan önce kaleme aldığı bir gezi yazısıdır. Esas itibariyle Arrianus’un Roma İmparatoru Hadrianus’a (İS.117-138) gönderdiği bir mektup içeriği taşımaktadır. Zira Arrianus, sadece güvenilir bir yönetici değil; aynı zamanda imparator Hadrianus’un yakın arkadaşıdır.Bu bakımdan, onun bu yazısında, tıpkı İS.111-113 yılları Pontus et Bithynia valisi Plinius’un, İmparator Traianus’a (İS.99-117) yazdığı mektuplarda olduğu gibi, dönemin ve imparatorun bölge üzerindeki politikası yansıtılmaktadır. Arrianus’un bu seyahatinin asıl amacı, Pontus sınırındaki Roma garnizonlarını denetlemektir. Yine de, Arrianus bu görevi bir gezi olarak algılamış gözükmektedir. Böylece gördüğü ve denetlediği bölgeleri, Hadrianus’un konuya ilişkin entelektüel ilgisini ve kültür seviyesini göz önünde bulundurarak, bir gezi yazısı ya da dostça bir mektup gibi, sade bir üslupla kaleme almıştır.

GALATER: Die vergessenen Kelten

Vien 2004.(Via Verbis Verlag) Kitabı İndir
Ortiagon, Deiotaros und Amyntas … Namen, die kaum einer kennt, und doch gehö­ren „sie zu großen Kelten, die als geachtete und bisweilen gefürchtete Galaterfürsten das hellenistische und römische Kleinasien maßgeblich mitgestaltet haben. Ihr Vorgänger Brennos hatte im 4. Jahrhundert v. Chr. den Aufbruch aus der mitteleuropäischen Heimat angeführt. Dieses Buch folgt den Zügen dieser robusten, östlichsten Keltenstämme, die weder Alexander den Großen noch Caesar fürchteten – aber, dass ihnen der Himmel auf den Kopf fällt.Es ist ein faszinierender Einblick in die griechisch-römische Welt und ein ungewohnter Zugang in eine Zeit und Gegend, in der sich alle Berühmten der Geschichte treffen

471

471

GALATLAR: Antikçağ Anadolu’sunun Savaşçı Kavmi

İstanbul 2000 (Arkeoloji ve Sanat Yayınları)

B u kitabın amacı, Galatların Hellenistik Çağ Küçükasyası’nda oynadıkları tarihi rolün ortaya konulması ve konuya ilişkin antik kaynaklarla modern literatürde bulunan karmaşık bilgilerin sistemleştirilerek anlaşılır bir hale getirilmesidir. Bütün bunlar yazılırken, Galatların Hellen-Roma dünyası, özellikle Hellenistik krallıklarla ilişkileri geniş bir perspektif içinde anlatılmaya, böylelikle, Galatlar hakkında şimdiye kadar bilinenler, teoriler ve henüz anlaşılamayan noktalar sistematik bir biçimde bir araya getirilmeye çalışılmıştır.

Dergiler

Cedrus11

CEDRUS: Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Dergisi

Baş Editör | Editor in Chief (2013- ) Dergiyi İndir

Cedrus, Türkiye tarihsel coğrafyası perspektifinde Akdeniz Havzası’nın kültür-tarih birikimini inceleyen Eskiçağ, Ortaçağ ve Yeni-Yakınçağ tarihi uzmanları için tartışma zemini bulacakları disiplinlerarası bir süreli yayın olmayı hedeflemektedir.

 

MJH: Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 

Baş Editör | Editor in Chief (2011-..) Dergiyi İndir

Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi MJH, Akdeniz kültürleri başta olmak üzere sosyal bilimlerin tüm alt alanlarında çözüm önerileri getiren özgün, ulusal ve uluslararası araştırma makalelerini yılda iki kez yayımlayan hakemli, akademik bir yayındır.

 

MJH11

Uluslararası Hakemli Dergilerde Yayınlanan Makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

Kitapta Bölüm Yazarlığı

Alkibiades’in Khalkedon ve Byzantion Kuşatması: Nedenleri ve Sonuçları, M. Arslan, Şurada: M. Özsait – A. Özsait Armağanı (2011) 9-22
Pausanias’ın Byzantion Hakimiyeti ve Komplo Teorisi, M. Arslan, Şurada: Emin Bosch Armağanı (2011) 51-63.
Birinci Mithradates-Roma Savaşı: Rhodos ve Lykia’nın Durumuna Genel Bakış, M. Arslan, Şurada: Lykia İncelemeleri 1. Ed. S. Şahin-M. Adak, 115-128 (İstanbul 2002).

Ulusal Hakemli Dergilerde Yayınlanan Makaleler

Phaselis ve Teritoryumu Yüzey Araştırması 2012, M. Arslan– K. Demirtaş – N. Tüner Önen, ANMED XI (2013), 224-229.
Pseudo-Skylaks: Periplous, M. Arslan, MJH II/1 (2012), 239-257. DOI: 10.13114/MJH/20122783
Arrianus’un Karadeniz Seyahatine İlişkin Bazı Notlar, M. Arslan – K. Demirtaş, Arkeoloji ve Sanat Yayınları 137 (2011) 89-100.
New Inscriptions from Tyraion and Philomelion, M. Arslan – N. Gökalp, Gephyra 4 (2008) 127-132.
New Inscriptions from Kayseri Museum I, B. Takmer – M. Arslan – N. Tüner Önen, Gephyra 3 (2007) 169-181
New Inscriptions from the Tokat Museum I, N. Tüner Önen – M. Arslan – B. Takmer,Gephyra 3 (2007) 183-191.
Inscriptions from Sivas Museum I, M.Arslan, Gephyra 2 (2006) 173-178.
Pontos’tan Karadeniz’e: Bir Adlandırmanın Ardındaki Önyargılar, Varsayımlar ve Gerçekler, M. Arslan, Olba XIV (2006) 71-87
Piracy in the Southern Coast of Asia Minor and Mithridates VI Eupator, M. Arslan, Olba VII (2003) 195-211.
İÖ. 188 Yılından İÖ. 63 Yılına Kadar Lykia, Pamphylia ve Kilikia Trakheia Sahillerindeki Korsanlık Faaliyetleri: Nedenleri ve Sonuçları, M. Arslan, Adayla VI (2003) 91-118.
The Impact of Galatians in Asia Minor, M. Arslan, Olba VI (2002) 41-55.
Hellenistik Dönem’e Damgasını Vuran Felsefe Sistemleri; Epikurosçuluk ve Stoacılık – II –, M. Arslan, Arkeoloji ve Sanat Yayınları 101-102 (2001) 37-40.
Hellenistik Dönem’e Damgasını Vuran Felsefe Sistemleri; Epikurosçuluk ve Stoacılık – I –, M. Arslan,Arkeoloji ve Sanat Yayınları 100 (2001) 19-28.
Sulla’nın Küçükasya Politikası, M. Arslan, Arkeoloji ve Sanat Yayınları 94 (2000) 32-42.
Kolkhis Bölgesi’nin Tarihi Coğrafyasına İlişkin Bazı Notlar, M. Arslan, Arkeoloji ve Sanat Yayınları 97 (2000) 26-40.

Popüler Dergilerde Yayınlanan Makaleler

 Byzantion: A Foundation Legend, from Myth into History, M. Arslan, Actual Archaeology 10 (2014) 38-49.
 The Tyrannical Regime of Klearkhos in Byzantion, M. Arslan, Actual Archaeology 10 (2014) 50-55.
 Phaselis Antik Kenti’nde Yapılaşmaya İzin Yok, M. Arslan, Aktüel Arkeoloji 38 (2014) 24-25.
Byzantion: Bir Kuruluş Söylencesi, Efsaneden Tarihsel Dönemlere, M. Arslan, Aktüel Arkeoloji 37 (2014), 46-55.
Galatların Byzantion Kuşatması, M. Arslan, Aktüel Arkeoloji 37 (2014), 68-75.
Klearkhos’un Byzantion’daki Tiranlık Rejimi, M. Arslan, Aktüel Arkeoloji 37 (2014), 102-105.

Uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında (Proceedings) basılan bildiriler

Mithradates Eupator and the Piracy in the Southern Coast of Asia Minor M. Arslan, Presented at the 3rd International Cilicia Symposium, Mersin University, June 2002, Olba VIII (2003) 195-211.

Uluslararası Sempozyum Organizasyonu

The ICOMOS & ISPRS Committee for Documentation of Cultural Heritage CIPA 2003 XIX th International Symposium. New Perspectives to Save the Cultural Heritage. Antalya 30 September – 04 October 2003. (Member of the Local Organising Committee)

Sempozyum Bildirileri

2 Haziran 2002 – Mersin Üniversitesi, Arkeoloji Bölümü’nün düzenlediği III. Uluslararası Kilikia Sempozyumu’nda sunulan “Mithridates Eupator and the Piracy in the Southern Coast of Asia Minor” konulu konferans

Kitap Tanıtımı

K. Köroğlu, Üçtepe I: Yeni Kazı ve Yüzey Bulguları Işığında Diyarbakır/Üçtepe ve Çevresinin Yeni Assur Dönemi Tarihi Coğrafyası. Ankara 1998. EBE 8: Haberler (2000) 8. (Kitap Tanıtımı)
J. Borchhardt, J Limyra: Zemuri Taşları, Lykia Bölgesi’nde Limyra Antik Kenti’nin Gizemli Sularında Yapılan Arkeolojik Araştırmalar. Çev.: G. Yümer. İstanbul 1999. EBE 9 Haberler (2000) 7. (Kitap Tanıtımı).
M. Arslan, “Orta Lykia”. Atlas Dergisi Gezi Rehberi (2001 Temmuz) 22-33.

Yıl Dönem Dersin Adı Haftalık Saati
Teorik Uygulama
2013-2014 Güz Akdeniz Historiografisi I 3 0
Akdeniz Siyasi ve Kültür Tarihi I 3 0
Antikçağ Klasik Dönem Tarihi I 3 0
Antikçağ Tarih Metodolojisi 3 0
Bitirme Çalışması I 0 4
Doktora Danışmanlık 0 1
Doktora Danışmanlık (1. Güz) 0 1
Doktora Uzmanlık Alan dersi 8 0
Helenistik Dönem Tarihi I 3 0
İlkçağda Akdeniz I (Mısır-Yunan-Roma) 3 0
İlkçağda Anadolu Tarihi 3 0
Seminer I 0 2
Yüksek Lisans Danışmanlık 0 6
Yüksek Lisans Tezi 0 1
Yüksek Lisans Uzmanlık Alan Dersi 8 0
İlkbahar Anadolu’da İskender 2 0
Bitirme Çalışması II 0 4
Doktora danışmanlık 0 1
Doktora Danışmanlık (1. Bahar) 0 1
Doktora Uzmanlık Alan dersi 8 0
SEMİNER II 0 2
Tarih Metodolojisi II 3 0
Yüksek Lisans Danışmanlık 0 6
Yüksek Lisans Tezi 0 4
Yüksek Lisans Uzmanlık Alan Dersi 8 0
2014-2015 Güz Akdeniz Historiografisi I 3 0
Akdeniz Siyasi ve Kültür Tarihi I 3 0
Danışmanlık I 0 3
Doktora Uzmanlık Alan dersi 8 0
İlkçağda Akdeniz I (Mısır-Yunan-Roma) 3 0
İlkçağda Anadolu Tarihi 3 0
Seminer I 0 2
Tarih Metodolojisi I 3 0
Yüksek Lisans Danışmanlık 0 4
Yüksek Lisans Tezi I 0 3
Yüksek Lisans Uzmanlık Alan Dersi 8 0
İlkbahar Akdeniz Historiografisi II 3 0
Akdeniz Siyasi ve Kültür Tarihi II 3 0
Anadolu’da İskender 2 0
Antikçağ Klasik Dönem Tarihi II 3 0
Bitirme Çalışması II 0 4
Büyük İskender’in Akdeniz Politikası 3 0
Doktora Danışmanlık 0 4
Doktora Uzmanlık Alan Dersi 8 0
Helenistik Dönem Tarihi II 3 0
SEMİNER II 0 2
Uzmanlık Alan Dersi II 8 0
Yüksek Lisans Danışmanlık 0 1
Yüksek Lisans Tezi 0 4
Yüksek Lisans Uzmanlık Alan Dersi 8 0